Avustralya'da 16 yaş altına sosyal medya yasağı resmen başladı

ÇOCUK DOKTORU / CANBERRA, AVUSTRALYA — 10 ARALIK 2025

Avustralya hükümeti, dünyada bir ilke imza atarak 16 yaşından küçük çocukların sosyal medya platformlarını kullanmasını yasaklayan yasayı bugün itibarıyla yürürlüğe koydu.

Çocukların ruh sağlığını korumayı ve siber zorbalık gibi riskleri azaltmayı hedefleyen düzenleme kapsamında, teknoloji devlerine yaş doğrulama zorunluluğu getirilirken, kurallara uymayan şirketlerin ağır para cezalarıyla karşılaşacağı açıklandı.

Platformlara 'hesap silme' zorunluluğu

Yasanın yürürlüğe girdiği 10 Aralık tarihinden itibaren, TikTok, Instagram, Snapchat, Facebook, Reddit, Twitch ve Kick gibi popüler platformlar, 16 yaş altındaki kullanıcıların hesaplarını silmek zorunda kalacak. Yalnızca Instagram'ın ülkede 13-15 yaş aralığında yaklaşık 350 bin kullanıcısı olduğu belirtilirken, karar yüz binlerce genci doğrudan etkileyecek.

Hükümet, çocukların eğitim videolarına erişiminin kısıtlanmaması adına YouTube için bir muafiyet önerisinde bulundu. Yasaya göre gençler bazı içerikleri görüntüleyebilse de platformlara giriş yapamayacak veya yeni hesap oluşturamayacak.

Cezalar ve yaş doğrulama süreci

Yeni düzenleme, yaş doğrulama sorumluluğunu tamamen platformlara yüklüyor. Facebook'un çatı şirketi Meta, mevcut yaş bilgilerine dayanarak bazı hesapları kapatmaya başlarken, hesabı yanlışlıkla silinen kullanıcıların kısa video veya kimlik belgesi ile yaşlarını kanıtlaması gerekecek.

Hükümet yetkilileri, başlangıçta uygulamada bazı aksaklıklar olabileceğini öngörse de "makul önlemleri" almayan platformlara 27 milyon euroya varan para cezaları verilebileceğini duyurdu.

Uzmanlar yasak hakkında ne diyor?

Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, yasağın gençleri "sonsuz telefon kaydırma" döngüsünden kurtaracağını belirterek, ailelere ve gençlere "Yan yana ve yüz yüze zaman geçirin" çağrısında bulundu.

Yasağın etkileri konusunda bilim dünyasında farklı görüşler hakim:

• Destekleyenler: Avustralyalı psikiyatrist Christian Heim, konunun siber zorbalık, intihar riski ve yeme bozuklukları gibi içeriklere erişimle ilgili olduğunu belirterek, bunun bir "değerler meselesi" olduğunu savundu. Ayrıca, JAMA Psychiatry dergisinde yayımlanan bir çalışma, günde üç saatten fazla sosyal medya kullanımının psikolojik sorun riskini artırdığını ortaya koyuyor.

• Eleştirenler: Cambridge Üniversitesi'nden psikolog Amy Orben, yasağı meşru kılacak kesin kanıtların yetersiz olduğunu ve yasağın faydadan çok zarar getirebileceği uyarısında bulundu. Orben, halihazırda psikolojik sıkıntı yaşayan gençlerin çevrimiçi ağlardan koparılmasının etkilerinin belirsizliğine dikkat çekti.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, gençlerin yüzde 11'i sosyal medya kullanımlarını kontrol etmekte güçlük yaşadıklarını ifade ediyor.

www.cocukdoktoru.net