Danimarka'da Skandal Karar: Geçmişte İstismar Mağduru Olan Annenin Bebeğine "Travması Var" Gerekçesiyle El Konuldu

ÇOCUK DOKTORU / KOPENHAG

Danimarka'da insan hakları ve çocuk gelişimi uzmanlarını ayağa kaldıran bir olay yaşandı. Grönland kökenli 18 yaşındaki anne Ivana Nikoline Brønlund'un, doğum yaptıktan sadece bir saat sonra yeni doğan bebeğine devlet tarafından el konuldu. Guardian'ın haberine göre, yetkililerin bu şok edici karara gerekçe olarak, annenin geçmişte cinsel istismara uğramış olmasından kaynaklanan travmasını gösterdiği iddia ediliyor. Üstelik bu kararın, Grönland kökenli bireyler üzerinde kullanılması "ırkçı" olduğu gerekçesiyle bu yıl yasaklanan tartışmalı bir "ebeveynlik yeterlilik testi" sonrası alınması, skandalın boyutunu daha da derinleştirdi. Olay, Danimarka ve Grönland'da büyük protestolara yol açtı.

Doğumdan Bir Saat Sonra Gelen Ayrılık

11 Ağustos'ta Kopenhag'da kızı Aviaja-Luuna’yı dünyaya getiren Ivana Nikoline Brønlund için hayatının en mutlu anı olması gereken anlar, bir kabusa dönüştü. Doğumdan hemen sonra yetkililer tarafından bir saat süren bir "ebeveynlik yeterlilik testi"ne tabi tutulan genç anne, testin ardından bebeğini kucağına alamadı. Brønlund, o günden bu yana kızını sadece bir kez görebildiğini ve bu görüşmede dahi bebeğini sevmesine veya altını değiştirmesine izin verilmediğini belirtti. Genç anne, yaşadığı çaresizliği, "Doğuma girmek istemedim çünkü sonrasında ne olacağını biliyordum. Bebeğim karnımdayken yanımda kalacak, bu onunla olabileceğim en yakın zamandı," sözleriyle anlattı. Brønlund'a şu an için bebeğini iki haftada bir, sadece iki saat ve gözetim altında görme izni veriliyor.

Gerekçe: Annenin Geçmişte Yaşadığı İstismar Travması

Yetkililerin, bir anneyi bebeğinden ayırma gibi ağır bir kararı alırken öne sürdüğü gerekçe, olayın en tartışmalı yönünü oluşturuyor. İddialara göre, Brønlund'un ebeveynlik yetkinliğinin sorgulanmasının temel nedeni, geçmişte üvey babası tarafından cinsel istismara uğramış olması. İstismarcı üvey babanın şu an hapiste olduğu bilinirken, yetkililerin, bir mağdurun yaşadığı travmayı gelecekteki ebeveynliği için bir risk faktörü olarak görmesi, insan hakları savunucuları tarafından "mağduru cezalandırmak" olarak nitelendiriliyor. Brønlund, bu durumu, "Anne olacaksanız travma yaşamanıza izin yokmuş gibi hissediyorsunuz," diyerek eleştirdi.

Irkçılık Tartışması ve Yasa Dışı "Yeterlilik Testi"

Skandalı daha da karmaşık hale getiren unsur ise kararın alınma yöntemi oldu. Danimarka’da FKU olarak bilinen ebeveynlik yeterlilik testlerinin Grönland kökenli kişiler üzerinde kullanılması, kültürel olarak İnuit halkına uygun olmadığı ve ırkçı önyargılar içerdiği gerekçesiyle bu yılın başında yasaklanmıştı. Brønlund, Grönland'da doğmuş ve Danimarka'ya evlatlık olarak getirilmişti. Kendisine bu yasağın açıkça çiğnenerek testin uygulanması, sistemik bir ayrımcılık tartışmasını alevlendirdi. Danimarka Sosyal İşler Bakanı Sophie Hæstorp Andersen, olaydan endişe duyduğunu belirterek yerel belediyeden bir açıklama istedi ve "Grönland kökenli ailelerle ilgili davalarda standart testler kullanılmamalıdır. Yasa açık," dedi.

Uluslararası Protestolar ve Adalet Arayışı

Ivana Nikoline Brønlund’un yaşadıkları, başta Grönland'ın başkenti Nuuk olmak üzere Kopenhag, Reykjavik ve Belfast gibi şehirlerde protestoları tetikledi. Kampanyacılar, Danimarka hükümetine acil müdahale çağrısı yaparak, bir annenin geçmişte yaşadığı travma nedeniyle cezalandırılmasına son verilmesini ve bebeğin acilen annesine iade edilmesini talep ediyor. Brønlund'un davasına ilişkin itiraz duruşmasının 16 Eylül’de yapılması beklenirken, bu davanın sonucu, Danimarka'nın insan haklarına, çocukların üstün yararı ilkesine ve travma mağdurlarına yönelik yaklaşımını ortaya koyacak emsal bir karar niteliği taşıyacak.

www.cocukdoktoru.net