Süt dişi zamanında düşmüyorsa erken takip ve doğru planlama şarttır

Bilge Türk | Çocuk Doktoru

İSTANBUL, TÜRKİYE — Çocuklarda süt dişlerinin beklenen zamanda düşmemesi, daimi dişlerin sürmesini, diş dizilimini ve kapanış ilişkisini etkileyebildiği için düzenli takip gerektiriyor.

Üsküdar Üniversitesi Diş Hastanesi Çocuk Diş Hekimi Dr. Öğr. Üyesi Şebnem N. Koçan, ağızda uzun süre kalan süt dişlerinin her zaman çekilmesi gerekmediğini, ancak bu durumun mutlaka klinik ve gerektiğinde radyografik değerlendirmeyle izlenmesi gerektiğini belirtti. Koçan’a göre özellikle yaşıtlarına kıyasla belirgin şekilde uzun süre ağızda kalan süt dişlerinde erken değerlendirme, ileride ortaya çıkabilecek diş dizilimi ve sürme problemlerinin daha kontrollü yönetilmesine yardımcı olabiliyor.

Yetişkinlerde kalan süt dişi basit görülmemeli

Dr. Öğr. Üyesi Şebnem N. Koçan, ağızda kalan bir süt dişinin çene gelişimini doğrudan bozduğunu söylemenin her zaman doğru olmayacağını, ancak dişlerin dizilimi ve daimi dişlerin sürme düzeni üzerinde etkili olabileceğini ifade etti.

Koçan, uzun süre ağızda kalan süt dişlerinin komşu dişlerin konumunu, daimi dişlerin çıkış yolunu ve dişlerin birbirleriyle kapanış ilişkisini etkileyebileceğini söyledi. Özellikle süt dişinin alttaki daimi dişin sürmesini engellediği ya da komşu dişlere göre daha aşağıda kaldığı durumlarda, normal gelişim ve konumlanma düzeni bozulabiliyor.

Bu gibi durumlarda komşu dişler süt dişinin bulunduğu boşluğa doğru eğilebiliyor, dişlerin sıralanması değişebiliyor ve kapanışta düzensizlikler görülebiliyor. Alttaki daimi dişin sürme yolu da etkilenebildiği için bazı vakalarda daimi dişin gecikmesi veya gömülü kalması söz konusu olabiliyor.

Düşmeyen süt dişinin nedeni araştırılmalı

Koçan, düşmeyen her süt dişinin aynı nedenle ağızda kalmadığını belirterek, neden-sonuç ilişkisinin tek yönlü düşünülmemesi gerektiğini vurguladı.

Bazı durumlarda süt dişi, alttaki daimi dişin sürmesini engelleyebilirken; bazı vakalarda asıl sorun daimi dişin gelişimsel olarak hiç bulunmaması ya da sürme sürecindeki bozukluk olabiliyor. Bu nedenle yalnızca dışarıdan bakarak karar vermek yerine, klinik muayene ve gerekli görüldüğünde radyografik inceleme yapılması gerekiyor.

Koçan, “Her düşmeyen süt dişi alttaki daimi dişin gömülü kalmasına neden olmaz. Hatta bazı vakalarda asıl problem, daimi dişin gelişimsel olarak hiç bulunmaması veya sürme sürecindeki bozukluk nedeniyle süt dişinin ağızda kalmasıdır.” değerlendirmesinde bulundu.

Çekim kararı boşluk planlamasıyla birlikte verilmeli

Süt dişi çekildikten sonra oluşan boşluğun kendiliğinden kapanıp kapanmayacağı her çocuk için farklılık gösteriyor. Dişin bulunduğu bölge, çocuğun yaşı, komşu dişlerin konumu, mevcut diş dizilimi ve altta daimi dişin bulunup bulunmaması bu kararın temel belirleyicileri arasında yer alıyor.

Koçan, boşluğun kendiliğinden kapanmasının her zaman ideal bir sonuç anlamına gelmediğine dikkat çekti. Komşu dişlerin boşluğa doğru eğilmesi veya yer değiştirmesi, ileride ortodontik problemlere zemin hazırlayabiliyor.

Eğer daimi diş mevcut değilse ve süt dişinin çekilmesi gerekiyorsa, oluşacak boşluğun nasıl yönetileceği ayrıca planlanmalı. Hastanın durumuna göre ortodontik tedavi, protetik tedavi veya ilerleyen yaşlarda implant gibi seçenekler gündeme gelebiliyor. Bu nedenle süt dişinin çekilmesi kararı, boşluğun nasıl korunacağı veya değerlendirileceği planından ayrı ele alınmamalı.

Erken değerlendirme tedaviyi kolaylaştırabilir

Çocukluk döneminde süt dişlerinin beklenen zamanda düşmediği fark edildiğinde erken değerlendirme önemli bir avantaj sağlıyor. Klinik muayene ve gerekli durumlarda yapılacak radyografik inceleme ile alttaki daimi dişin varlığı, gelişimi ve sürme yönü değerlendirilebiliyor.

Bir sürme problemi veya gelişimsel sorun erken dönemde fark edilirse, uygun zamanda müdahale edilebiliyor. Böylece daimi dişin sürmesinin desteklenmesi veya diş diziliminde oluşabilecek problemlerin önlenmesi mümkün olabiliyor.

Koçan, her vakada müdahale gerekmediğini ancak erken fark edilen problemlerde takip ve tedavi planlamasının çok daha kontrollü yapılabileceğini belirtti. Özellikle süt dişlerinden birinin yaşıtlarına göre belirgin şekilde daha uzun süre ağızda kaldığı durumlarda, “nasıl olsa düşer” düşüncesiyle beklemek yerine diş hekimine başvurulması öneriliyor.

Her süt dişinin çekilmesi gerekmiyor

Ağızda uzun süre kalan her süt dişi mutlaka çekilmesi gereken bir diş olarak değerlendirilmemeli. Koçan, diş sağlıklıysa, fonksiyonunu sürdürüyor, çevre dokular açısından sorun oluşturmuyor ve daimi dişin sürmesini ya da komşu dişlerin konumunu olumsuz etkilemiyorsa bazı durumlarda uzun süre ağızda tutulabileceğini söyledi.

Özellikle daimi dişin hiç bulunmadığı bazı hastalarda, sağlıklı bir süt dişinin mümkün olduğunca uzun süre ağızda tutulması tedavi açısından avantaj sağlayabiliyor. Bu nedenle karar yalnızca hastanın yaşına bakılarak verilmemeli; dişin klinik durumu, radyografik bulgular ve genel diş yapısı birlikte değerlendirilmelidir.

Düzenli kontrol çürük riskini de azaltır

Ağızda kalan süt dişleri, diğer dişler gibi çürük ve diş eti hastalıkları açısından da takip edilmelidir. Dişin anatomik yapısı, temizlenmesinin zor olması veya çevresinde plak birikimi gibi durumlar, çürük ve diş eti problemlerine yol açabilir.

Bu nedenle uzun süre ağızda kalan süt dişlerinde düzenli diş hekimi kontrolü, yalnızca daimi diş gelişimi için değil, ağız hijyeninin korunması açısından da önem taşır. Takip sürecinde dişin sağlığı, konumu, çevre dokularla ilişkisi ve alttaki daimi dişin durumu birlikte değerlendirilerek en uygun yol belirlenebilir.

CocukDoktoru.Net